BIST 120464.81
DOLAR 6.0868
EURO 6.583
GR ALTIN 315.587
Yazar :
Mikail Şan

IYDİYYE

Divan edebiyatında ramazan ve kurban bayramları vesilesiyle yazılmış kaside.

Divan şairleri arasında büyüklere ithafen kaside yazmak için değerlendirilen fırsatlardan biri de ıyd-i fıtr (ramazan bayramı) ve ıyd-i adhâ (kurban bayramı) günleriydi. Dinî bayram olmamakla beraber nevruz da bu günlere dahil edilmiş, ancak yazılan şiirler ayrı bir adla nevrûziyye olarak hatırlanmıştır. Kasidelerin teşbîb/nesîb kısımlarında bayramdan bahsedilmesi ıydiyye (îdiyye) / bayramiyye şeklinde adlandırılmalarına yol açmıştır. Şairler böylece çok defa hâmileri olan büyüklerin bayramlarını manzum birer tebriknâme ile kutlar, karşılığında da câize alarak bayram harçlıklarını çıkarırlardı.

Tasavvuf edebiyatımızda da bayrama ilişkin klasikleşmiş şiirler vardır. Hacı Bayram Veli Hazretleri, bayram duygularını şu şekilde ifade eder:

Bayramim imdi, bayrami imdi,
Yar ile bayram eyledi şimdi.
Hamd senalar hamd-ü senalar,
Yar ile bayram etti bu gönlüm

Bayram edebiyatı deyince, İstanbul âşığı olan Yahya Kemal Beyatlı, “Süleymaniye’de bayram sabahı” şiirinden bahsetmeden olmaz:

Artarak gönlümün aydınlığı her saniyede
Bir mehâbetli sabah oldu Süleymâniye’de
Kendi gök kubbemiz altında bu bayram saati,
Dokuz asrında bütün halkı, bütün memleketi
Yer yer aksettiriyor mavileşen manzaradan,
Kalkıyor tozlu zaman perdesi her an aradan.
Gecenin bitmeye yüz tuttuğu andan beridir,
Duyulan gökte kanat, yerde ayak sesleridir...
Mehmed Akif de, bayramı şu beyiti ile dile getirir:
Âfak bütün hande, cihân başka cihândır,
Bayram ne kadar hoş, ne şerâretli zamandır.

Divan edebiyatında da Nedim’in şu dörtlüğü meşhurdur:
İyd erişsin bais-i şevki cedid olsun da gör, 
Seyr-i sadabad’ı sen bir kere ıyd olsun da gör, 
Guşe guşe mihrler mehler bedid olsun da gör, 
Seyr-i sadabad’ı sen bir kere ıyd olsun da gör.

Kurban Bayramının gönüllerimize ferahlık, hanelerimize mutluluk, ülkemize aydınlık getirmesi dileğiyle, bir kez daha sizlere sevgilerimi, saygılarımı sunuyorum. Kalın sağlıcakla.


GÜNLÜK GAZETE MANŞETLERİ (20 ŞUBAT 2020 PERŞEMBE)